2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

AY Madde 125Yargı yolu

Yürürlükte · Son değişiklik: 21.01.2017

İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. (Ek hüküm: 13/8/1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir. Milletlerarası tahkime ancak yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebilir.

(…) (Ek cümle: 7/5/2010-5982/11 md.) (…) Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açıktır.

İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar.

(Değişik birinci cümle: 7/5/2010-5982/11 md.) Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez.

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe gösterilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir.

Kanun, olağanüstü hallerde, (…) seferberlik ve savaş halinde ayrıca milli güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık nedenleri ile yürütmenin durdurulması kararı verilmesini sınırlayabilir.

İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından AY Madde 125 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Danıştay · Danıştay 8. Daire BaşkanlığıE. 2021/7458K. 2024/79622.02.2024

    Danıştay 8. Daire Başkanlığı - E. 2021/7458, K. 2024/796 (22.02.2024)

    …sebebin açıkça belirtmediği, fesih işleminin haklı ve geçerli bir sebebe dayandırılmadığı, işlem tesisinde kamu yararının açıklanamadığı anlaşıldığından tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan; 2709 sayılı T.C. Anayasası'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarelerin kendi eylem ve işlemlerinden dolayı doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup; hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal hakların idarece tazmin edilmesi…

  • Danıştay · Danıştay 2. Daire BaşkanlığıE. 2024/1033K. 2024/209316.04.2024

    Danıştay 2. Daire Başkanlığı - E. 2024/1033, K. 2024/2093 (16.04.2024)

    …ve dava açabilme ehliyeti"ni, diğer yandan da "subjektif ehliyet" denilen menfaat ihlalini içermektedir. Menfaat ihlali, dava açmada genel kural olan hak ihlalinin istisnasıdır. Menfaat ihlalinin yeterli görülmesi, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinde ifadesini bulan, "İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır." hükmünün geniş bir uygulama alanı bulmasını sağlamaktadır. İdarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte, her…

  • Danıştay · Danıştay 2. Daire BaşkanlığıE. 2024/2073K. 2024/574325.11.2024

    Danıştay 2. Daire Başkanlığı - E. 2024/2073, K. 2024/5743 (25.11.2024)

    …ve dava açabilme ehliyeti"ni, diğer yandan da "subjektif ehliyet" denilen menfaat ihlalini içermektedir. Menfaat ihlali, dava açmada genel kural olan hak ihlalinin istisnasıdır. Menfaat ihlalinin yeterli görülmesi, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinde ifadesini bulan, "İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır." hükmünün geniş bir uygulama alanı bulmasını sağlamaktadır. İptal davaları, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla…

  • Danıştay · Danıştay 2. Daire BaşkanlığıE. 2024/2168K. 2024/407217.09.2024

    Danıştay 2. Daire Başkanlığı - E. 2024/2168, K. 2024/4072 (17.09.2024)

    …ve dava açabilme ehliyeti"ni, diğer yandan da "subjektif ehliyet" denilen menfaat ihlalini içermektedir. Menfaat ihlali, dava açmada genel kural olan hak ihlalinin istisnasıdır. Menfaat ihlalinin yeterli görülmesi, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinde ifadesini bulan, "İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır." hükmünün geniş bir uygulama alanı bulmasını sağlamaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı"…

  • Yargıtay · 4. Hukuk DairesiE. 2017/3186K. 2018/182113.03.2018

    Yargıtay 4. Hukuk Dairesi - E. 2017/3186, K. 2018/1821 (13.03.2018)

    …gider artışından kaynaklı zarar istemesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, manevi tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Yargı Yolu” başlıklı 125. maddesinin 1. fıkrası “İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır” hükmünü, son fıkrası ise “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” düzenlemesini içermektedir. İdarenin kusura dayanan sorumluluğu,…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 13.08.1999ek4446 sayılı Kanun

    (Ek hüküm: 13/8/1999-4446/2 md.)

  2. 07.05.2010ek5982 sayılı Kanun

    (Ek cümle: 7/5/2010-5982/11 md.)

  3. 21.01.2017değişik6771 sayılı Kanun

    21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemler ile Yüksek Askerî Şuranın kararları yargı denetimi dışındadır. Ancak,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

Kanun: 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

Kabul tarihi: 18.10.1982

Resmî Gazete: 09.11.1982 / Sayı 17863 (Mükerrer)

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası tüm maddeleri