2872 sayılı Çevre Kanunu

Madde 3İlkeler

Yürürlükte · Son değişiklik: 24.12.2020

(Değişik: 26/4/2006-5491/3 md.)

Çevrenin korunmasına, iyileştirilmesine ve kirliliğinin önlenmesine ilişkin genel ilkeler şunlardır:

a) Başta idare, meslek odaları, birlikler ve sivil toplum kuruluşları olmak üzere herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup bu konuda alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdürler.

b) Çevrenin korunması, çevrenin bozulmasının önlenmesi ve kirliliğin giderilmesi alanlarındaki her türlü faaliyette; Bakanlık ve yerel yönetimler, gerekli hallerde meslek odaları, birlikler ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yaparlar.

c) Arazi ve kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşlar, karar alma süreçlerinde sürdürülebilir kalkınma ilkesini gözetirler.

d) Yapılacak ekonomik faaliyetlerin faydası ile doğal kaynaklar üzerindeki etkisi sürdürülebilir kalkınma ilkesi çerçevesinde uzun dönemli olarak değerlendirilir.

e) Çevre politikalarının oluşmasında katılım hakkı esastır. Bakanlık ve yerel yönetimler; meslek odaları, birlikler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların çevre hakkını kullanacakları katılım ortamını yaratmakla yükümlüdür.

f) Her türlü faaliyet sırasında doğal kaynakların ve enerjinin verimli bir şekilde kullanılması amacıyla atık oluşumunu kaynağında azaltan ve atıkların geri kazanılmasını sağlayan çevre ile uyumlu teknolojilerin kullanılması esastır.

g) Kirlenme ve bozulmanın önlenmesi, sınırlandırılması, giderilmesi ve çevrenin iyileştirilmesi için yapılan harcamalar kirleten veya bozulmaya neden olan tarafından karşılanır. Kirletenin kirlenmeyi veya bozulmayı durdurmak, gidermek veya azaltmak için gerekli önlemleri almaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan gerekli harcamalar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kirletenden tahsil edilir.

h) (Değişik:29/11/2018-7153/1 md.) Çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve giderilmesi, sıfır atığın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonomi ilkelerinin uygulanması ve iklim değişikliği ile mücadele edilmesi için uyulması zorunlu standartlar ile vergi, harç, katılma payı, yenilenebilir enerji kaynaklarının ve temiz teknolojilerin teşviki, motorsuz veya elektrikli araçların teşviki, atıkların geri kazanımı ile arıtılmış atıksuların yeniden kullanımının teşviki, geri kazanım katılım payı, plastik içerikli poşet veya ambalaj ve tek kullanımlık materyallerin kullanımının azaltılması, depozito uygulaması, emisyon ücreti, kirletme bedeli ve kirliliğin önlenmesine yönelik teminat alınması ve sera gazı emisyonlarının takibine yönelik karbon ticareti gibi piyasaya dayalı mekanizmalar ile ekonomik araçlar ve teşvikler kullanılır. (Değişik cümle:24/12/2020-7261/12 md.) Bu bentteki uygulamalara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

ı) Bölgesel ve küresel çevre sorunlarının çözümüne yönelik olarak taraf olduğumuz uluslararası anlaşmalar sonucu ortaya çıkan ulusal hak ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gerekli teknik, idarî, malî ve hukukî düzenlemeler Bakanlığın koordinasyonunda yapılır.

Gerçek ve tüzel kişiler, bu düzenlemeler sonucu ortaya çıkabilecek maliyetleri karşılamakla yükümlüdür.

j) Çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevre sorunlarının çözümüne yönelik gerekli teknik, idarî, malî ve hukukî düzenlemeler Bakanlığın koordinasyonunda yapılır. 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu kapsamındaki konular Türkiye Atom Enerjisi Kurumu tarafından yürütülür.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından 2872 sayılı Kanun Madde 3 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Yargıtay · 19. Ceza DairesiE. 2016/11747K. 2017/534405.06.2017

    Yargıtay 19. Ceza Dairesi - E. 2016/11747, K. 2017/5344 (05.06.2017)

    …Pendik Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Denetleme Büro Amirliğince düzenlenen 07/06/2013 tarihli 317535 sayılı trafik suç tutanağını müteakip, Pendik İlçe Emniyet Müdürlüğünün 07/06/2013 tarihli ve 2872 sayılı yazısı üzerine, 3. kez alkollü araç kullanma eylemi nedeni ile 2918 sayılı Kanun’un 48/5 ve 112. maddeleri gereğince sürücü belgesinin 5 yıl süre ile geri alınmasına dair İstanbul Anadolu 20. Sulh Ceza Mahkemesinin 11/12/2013 tarihli ve 2013/401 esas, 2013/903 sayılı…

  • Yargıtay · 19. Ceza DairesiE. 2017/4953K. 2019/610521.03.2019

    Yargıtay 19. Ceza Dairesi - E. 2017/4953, K. 2019/6105 (21.03.2019)

    …Pendik Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Denetleme Büro Amirliğince düzenlenen 07/06/2013 tarihli ...... sayılı trafik suç tutanağını müteakip, Pendik İlçe Emniyet Müdürlüğünün 07/06/2013 tarihli ve 2872 sayılı yazısı üzerine, 3. kez alkollü araç kullanma eylemi nedeni ile 2918 sayılı Kanun’un 48/5 ve 112. maddeleri gereğince sürücü belgesinin 5 yıl süre ile geri alınmasına dair İstanbul Anadolu 20. Sulh Ceza Mahkemesinin 11/12/2013 tarihli ve 2013/401 Esas, 2013/903 Karar sayılı…

  • Yargıtay · 4. Ceza DairesiE. 2020/33041K. 2023/1709911.04.2023

    Yargıtay 4. Ceza Dairesi - E. 2020/33041, K. 2023/17099 (11.04.2023)

    …düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasa'da yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun (2872 sayılı Kanun) 3 üncü maddesinin (a) bendinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu…

  • Danıştay · Danıştay 4. Daire BaşkanlığıE. 2023/13985K. 2024/140029.02.2024

    Danıştay 4. Daire Başkanlığı - E. 2023/13985, K. 2024/1400 (29.02.2024)

    …ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. 2- Davalı yanında müdahil tarafından; dava konusu projenin çevre mevzuatı uyarınca çevresel etki değerlendirmesinden muaf olduğu ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca kanuni kapsam dışı projelerden olduğu, 1993 yılı öncesinde yer altı madencilik faaliyetlerine yönelik olarak sondaj çalışmalarının yapılarak yatırımların gerçekleştiği, bu durumun ilgili idare yazılarının incelenmesinden de anlaşılacağı,…

  • Yargıtay · 18. Ceza DairesiE. 2015/13029K. 2016/290817.02.2016

    Yargıtay 18. Ceza Dairesi - E. 2015/13029, K. 2016/2908 (17.02.2016)

    …ikinci fıkrasında getirilen düzenleme ile de çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek gerek Devlete gerekse vatandaşlara ödev olarak yüklenmiştir. Anayasada yer alan bu ilkeler 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 3/a maddesinde de benzer biçimde düzenlenmiştir. Buna göre; gerçek ya da tüzel kişi olarak herkes, çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi ile görevli olup, alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdür. Bu bağlamda, “kamu sağlığını ve…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 26.04.2006değişik5491 sayılı Kanun

    26/4/2006 tarihli ve 5491 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle ikinci bölüm başlığı “Merkezi ve Mahalli İdari Bölümleri ve Görevleri”, 4 üncü madde başlığı “Merkez Çevre Kurulu” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

  2. 29.11.2018değişik7153 sayılı Kanun

    (Değişik:29/11/2018-7153/1 md.)

  3. 24.12.2020ek7261 sayılı Kanun

    24/12/2020 tarihli ve 7261 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle, bu bende “önlenmesi ve giderilmesi” ibaresinden sonra gelmek üzere “, sıfır atığın yaygınlaştırılması, döngüsel ekonomi ilkelerinin uygulanması ve iklim değişikliği ile mücadele edilmesi” ibaresi, “temiz teknolojilerin teşviki,” ibaresinden sonra gelmek üzere “motorsuz veya elektrikli araçların teşviki, atıkların geri kazanımı ile arıtılmış atıksuların yeniden kullanımının teşviki,” ibaresi, “teminat alınması ve” ibaresinden sonra gelmek üzere “sera gazı emisyonlarının takibine yönelik” ibaresi eklenmiş, bentte yer alan “plastik poşet ve plastik ambalaj” ibaresi “plastik içerikli poşet veya ambalaj ve tek kullanımlık materyallerin” şeklinde değiştirilmiştir.

Kanun: 2872 sayılı Çevre Kanunu

Kabul tarihi: 09.08.1983

Resmî Gazete: 11.08.1983 / Sayı 18132

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Çevre Kanunu tüm maddeleri