5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

CMK Madde 109Adlî kontrol

Yürürlükte · Son değişiklik: 08.07.2021

(1) (Değişik: 2/7/2012-6352/98 md.) Bir suç sebebiyle yürütülen soruşturmada, 100 üncü maddede belirtilen tutuklama sebeplerinin varlığı halinde, şüphelinin tutuklanması yerine adlî kontrol altına alınmasına karar verilebilir.

(2) Kanunda tutuklama yasağı öngörülen hallerde de, adlî kontrole ilişkin hükümler uygulanabilir.

(3) Adlî kontrol, şüphelinin aşağıda gösterilen bir veya birden fazla yükümlülüğe tabi tutulmasını içerir:

a) Yurt dışına çıkamamak.

b) Hâkim tarafından belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak.

c) Hâkimin belirttiği merci veya kişilerin çağrılarına ve gerektiğinde meslekî uğraşlarına ilişkin veya eğitime devam konularındaki kontrol tedbirlerine uymak.

d) Her türlü taşıtları veya bunlardan bazılarını kullanamamak ve gerektiğinde kaleme, makbuz karşılığında sürücü belgesini teslim etmek.

e) Özellikle uyuşturucu, uyarıcı veya uçucu maddeler ile alkol bağımlılığından arınmak amacıyla, hastaneye yatmak dahil, tedavi veya muayene tedbirlerine tâbi olmak ve bunları kabul etmek.

f) Şüphelinin parasal durumu göz önünde bulundurularak, miktarı ve bir defada veya birden çok taksitlerle ödeme süreleri, Cumhuriyet savcısının isteği üzerine hâkimce belirlenecek bir güvence miktarını yatırmak.

g) Silâh bulunduramamak veya taşıyamamak, gerektiğinde sahip olunan silâhları makbuz karşılığında adlî emanete teslim etmek.

h) Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim tarafından miktarı ve ödeme süresi belirlenecek parayı suç mağdurunun haklarını güvence altına almak üzere aynî veya kişisel güvenceye bağlamak.

i) Aile yükümlülüklerini yerine getireceğine ve adlî kararlar gereğince ödemeye mahkûm edildiği nafakayı düzenli olarak ödeyeceğine dair güvence vermek.

j) (Ek: 2/7/2012-6352/98 md.) Konutunu terk etmemek.

k) (Ek: 2/7/2012-6352/98 md.) Belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek.

l) (Ek: 2/7/2012-6352/98 md.) Belirlenen yer veya bölgelere gitmemek.

(4) (Ek: 25/5/2005 – 5353/14 md.) (Mülga: 2/7/2012-6352/98 md.) (Yeniden Düzenleme:14/4/2020-7242/15 md.) Maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremediği 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tespit edilen şüpheli ile gebe olan veya doğurduğu tarihten itibaren altı ay geçmemiş bulunan kadın şüphelinin tutuklanması yerine adlî kontrol altına alınmasına karar verilebilir. Hakkında mahkûmiyet hükmü verilmiş ve bu hükümle ilgili olarak istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulmuş olması hâlinde, UYAP kayıtlarını incelemek suretiyle hükmü veren ilk derece mahkemesi de adlî kontrol kararı verebilir.

(5) Hâkim veya Cumhuriyet savcısı (d) bendinde belirtilen yükümlülüğün uygulamasında şüphelinin meslekî uğraşılarında araç kullanmasına sürekli veya geçici olarak izin verebilir.

(6) Adlî kontrol altında geçen süre, şahsî hürriyeti sınırlama sebebi sayılarak cezadan mahsup edilemez. Bu hüküm, maddenin üçüncü fıkrasının (e) ve (j) bentlerinde belirtilen hallerde uygulanmaz. (Ek cümle:8/7/2021-7331/15 md.) Ancak, (j) bendinde belirtilen konutunu terk etmemek yükümlülüğü altında geçen her iki gün, cezanın mahsubunda bir gün olarak dikkate alınır.

(7) (Ek: 6/12/2006 – 5560/19 md.) Kanunlarda öngörülen tutukluluk sürelerinin dolması nedeniyle salıverilenler hakkında adlî kontrole ilişkin hükümler uygulanabilir.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından CMK Madde 109 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Yargıtay · 11. Ceza DairesiE. 2008/13063K. 2009/694805.06.2009

    Yargıtay 11. Ceza Dairesi - E. 2008/13063, K. 2009/6948 (05.06.2009)

    …KANUNU [ Madde 109 ] "İçtihat Metni" Resmi belgede sahtecilik suçundan şüpheli V.. C.. hakkında anılan suçtan tutuklanması yönündeki Sincan Cumhuriyet Başsavcılığının 09.05.2008 tarihli talebinin reddi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 109/1. Maddesi gereğince adli kontrol altına alınmasına, şüphelinin 5271 sayılı Kanun'un 109/3-b maddesi gereğince ikametgahının bulunduğu en yakın zabıta karakoluna her gün saat 20.00 de olmak üzere bir kez başvurarak imzası ile başvurusunu tescil ettirmesine…

  • Yargıtay · 3. Ceza DairesiE. 2022/34155K. 2022/496427.09.2022

    Yargıtay 3. Ceza Dairesi - E. 2022/34155, K. 2022/4964 (27.09.2022)

    …mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, bu sebeplerden dolayı CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca hükümlerin BOZULMASINA, sanık ...’in dosya kapsamı ve süreci gözetilerek 5271 sayılı CMK’nın 109/3-a maddesi gereğince “Yurt dışına çıkamamak” ve CMK'nın 109/3-b maddesi gereğince "ikametgahına en yakın mahalli kolluk birimine haftanın pazartesi günü olmak üzere mesai saatleri içerisinde imza atmak" adli kontrol tedbirlerinin uygulanması suretiyle…

  • Yargıtay · 16. Ceza DairesiE. 2017/2106K. 2017/518730.10.2017

    Yargıtay 16. Ceza Dairesi - E. 2017/2106, K. 2017/5187 (30.10.2017)

    …inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyadaki delil durumuna göre sanığın 5271 sayılı CMK'nın 109/3-a maddesi gereğince "yurt dışına çıkamamak" adli kontrol tedbiri uygulanmak suretiyle TAHLİYESİNE, başka bir suçtan hükümlü veya tutuklu değilse salıverilmesinin sağlanması için ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılmasına, 30.10.2017 tarihinde…

  • Yargıtay · 10. Ceza DairesiE. 2019/2620K. 2025/540712.05.2025

    Yargıtay 10. Ceza Dairesi - E. 2019/2620, K. 2025/5407 (12.05.2025)

    …yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi, Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, Tebliğname'ye aykırı olarak hükmün BOZULMASINA, Bozma nedenine göre, sanık hakkında 5271 sayılı CMK'nın 109/3-b maddesi gereğince "her hafta pazartesi günü bulunduğu yerdeki kolluk birimine gidip imza atmak suretiyle adli kontrol altına alınmasına" şeklinde verilen adli kontrol tedbirinin KALDIRILMASINA, bu konuda ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına yazı…

  • Yargıtay · 16. Ceza DairesiE. 2018/7358K. 2019/481109.07.2019

    Yargıtay 16. Ceza Dairesi - E. 2018/7358, K. 2019/4811 (09.07.2019)

    …bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün BOZULMASINA, sanığın tutuklu kaldığı süre, küçük yaşta emzirme döneminde çocuğunun bulunması ve tutukluluktan umulan yararın sağlanmış olması karşısında; sanık hakkında 5271 sayılı CMK’nın 109/3-a maddesi gereğince “Yurtdışına çıkamamak” ve aynı kanunun 109/3-b maddesi gereğince “Duruşmalara düzenli olarak katılmak” adli kontrol tedbiri uygulanmak suretiyle TAHLİYESİNE, başka suçtan hükümlü veya tutuklu bulunmadığı takdirde DERHAL…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 25.05.2005ek5353 sayılı Kanun

    25/5/2005 tarihli ve 5353 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere (4) numaralı fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

  2. 06.12.2006ek5560 sayılı Kanun

    (Ek: 6/12/2006 – 5560/19 md.)

  3. 02.07.2012değişik6352 sayılı Kanun

    2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 98 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “birinci fıkradaki süre koşulu aranmaksızın” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

  4. 14.04.2020değişik7242 sayılı Kanun

    (Yeniden Düzenleme:14/4/2020-7242/15 md.)

  5. 08.07.2021değişik7331 sayılı Kanun

    8/7/2021 tarihli ve 7331 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “(e) bendinde” ibaresi “(e) ve (j) bentlerinde” şeklinde değiştirilmiştir.

Kanun: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu

Kabul tarihi: 04.12.2004

Resmî Gazete: 17.12.2004 / Sayı 25673

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Ceza Muhakemesi Kanunu tüm maddeleri