5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması hakkında Kanun

Madde 4Taşınmaz tasarruflarının kısıtlanması ve kamulaştırma

Yürürlükte · Son değişiklik: 02.07.2018

İl özel idaresi ve belediye, yenileme alanı ilan edilen yerlerdeki taşınmazlar üzerinde, her türlü yapılaşma, kullanım ve işletme konularında proje tamamlanıncaya kadar geçici kısıtlamalar uygulayabilir.

(Ek fıkra: 16/5/2012-6306/15 md.) Kamu hizmeti için ayrılan alanlar hariç olmak üzere, yenileme alanı sınırları içinde toplu yapı olarak sınırları imar ve parselasyon plânlarında belirlenmek kaydıyla, yapılı veya yapısız imar parsellerine belediye veya il özel idaresi ve diğer ilgili kurullar tarafından tasdik edilen mimarî projelere uygun olarak 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun toplu yapıya ilişkin hükümlerine göre toplu yapı olarak tek bir kat mülkiyeti tesis edilebilir. Belediyeler ve il özel idareleri; bu alanlar içindeki parsel maliklerinin sosyal altyapı ve tesisleri, ortak kullanım yerleri, sosyal tesis ve hizmetlere ilişkin alanları kullanma ve yararlanma şartları ile masraflarına katılma usullerine ilişkin işletme projeleri hazırlayarak tapu sicilinin beyanlar hanesinde belirtmelerini isteyebileceği gibi, hazırlanmış olan restorasyon ve restitüsyon projelerine uygun olarak irtifak hakkı tesisi veya parselasyon plânları yapılmak suretiyle 634 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde belirtilen belgelerin toplu yapı ilişkisini gösterir şekilde hazırlanıp 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca ilan edilmesinden ve kesinleşmesinden sonra kat mülkiyeti ve kat irtifakını re’sen tapu siciline tescil ettirmeye yetkilidir

Yenileme alanlarında bulunan yapıların boşaltılması, yıkımı ve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Anlaşma sağlanamayan hallerde gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ilgili il özel idaresi ve belediye tarafından kamulaştırılabilir. Bu Kanun uyarınca yapılacak kamulaştırmalar 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırma sayılır. Tapuda mülkiyet hanesi açık olan taşınmazlar ile varisi belli olmayan, kayyım tayin edilmiş, ihtilaflı, davalı ve üzerinde her türlü mülkiyet ve mülkiyetin gayri aynî hak tesis edilmiş olan taşınmazlar için de aynı madde hükümlerine göre kamulaştırma işlemleri yürütülür. Kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesinde il özel idareleri ve belediyeler veraset ilamı çıkarttırmaya, kayyım tayin ettirmeye veya tapuda kayıtlı son malike göre işlem yapmaya yetkilidir.

İl özel idareleri ve belediyeler taşınmaz mülkiyetinin kamulaştırılması yerine, uygun gördükleri takdirde satın alma, kat karşılığı ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili maddelerinde düzenlenen intifa hakkı veya üst hakkı kurulması yolu ile sınırlı aynî hak tesis edebilirler.

(Ek fıkra: 16/5/2012-6306/16 md.; Değişik fıkra: 3/11/2016-6754/48 md.) Bu Kanun kapsamında açılacak kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın tesciline ilişkin davalarda 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 15 inci maddesinde yer alan hükümler uygulanır.

(Değişik fıkra: 27/4/2008-5793/45 md.) Yenileme alanında kalan Hazineye ait taşınmazlar; bir kamu hizmetine tahsisli olanlar, ön izin verilmiş veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilmiş olanlar, 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında bulunan yerler ile sivil ve askeri hava alanları ve mania plânları kapsamında kalan yerler hariç olmak üzere, Cumhurbaşkanı kararı ile projeyi yürüten il özel idaresine veya belediyeye bedelsiz olarak devredilir. Devir işlemleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. Devir tarihinden itibaren beş yıl içinde devir amacına uygun olarak kullanılmayan taşınmazlar, bedelsiz olarak re’sen Hazine adına tescil edilir. Söz konusu taşınmazlardan elde edilecek gelirin, proje ve uygulama giderleri düşüldükten sonra kalan kısmının yüzde 50’si Hazineye aktarılır. Yenileme alanı ilan edilen yerlerde, yenileme projesi kapsamında kalan taşınmazlar devir işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar Hazinece satılamaz, kiraya verilemez, tahsis edilemez, ön izin veya irtifak hakkına konu edilemez.

(Değişik fıkra: 27/4/2008-5793/45 md.) Mülkiyeti veya idaresi Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait bulunan taşınmazlar ile tapu kayıtlarında vakıf şerhi bulunan taşınmazlarda bu Kanun hükümlerinin nasıl uygulanacağı Vakıflar Genel Müdürlüğü ve il özel idaresi veya belediyece müştereken belirlenir.

(Değişik fıkra: 27/4/2008-5793/45 md.) Yenileme alanlarında uygulanacak projelerin kamulaştırma, plân, proje ve yapım işlerinde kullanılmak üzere, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesine göre oluşturulan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı hesabından belediyelere aktarma yapılır.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından 5366 sayılı Kanun Madde 4 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Yargıtay · 5. Hukuk DairesiE. 2021/3548K. 2021/1242503.11.2021

    Yargıtay 5. Hukuk Dairesi - E. 2021/3548, K. 2021/12425 (03.11.2021)

    …Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti, tespit edilen bedelin Kamulaştırma Kanunu'nun 3. ve 5366 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca taksitle ödenmesi ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı, bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusu…

  • Yargıtay · 1. Hukuk DairesiE. 2022/7936K. 2024/110913.02.2024

    Yargıtay 1. Hukuk Dairesi - E. 2022/7936, K. 2024/1109 (13.02.2024)

    …tahdit ve tespitleri ile kadastro çalışmaları sırasında 378.978,84 m² miktarlı 5101 parsel sayılı taşınmazın davalı adına tescil edildiğini, askı ilan cetvellerinin 16.10.2014 tarihinden itibaren askıya çıkarıldığını, 5366 sayılı Kanun’un 4/4 üncü maddesi değiştirilmeden önce yenileme alanında kalan taşınmazların işleme gerek kalmaksızın İl Özel İdaresi veya Belediye’ye bedelsiz devrini öngörmesine rağmen 27.04.2008 tarihinde 5793 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinde yeniden düzenlendiğini,…

  • Yargıtay · Hukuk Genel KuruluE. 2018/1105K. 2021/139111.11.2021

    Yargıtay Hukuk Genel Kurulu - E. 2018/1105, K. 2021/1391 (11.11.2021)

    …ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Cevabı: 5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; eldeki davanın 06.08.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5793 sayılı Kanun’un 45. maddesi ile 5366 sayılı Kanun’un 4. maddesine eklenen hükmüne dayalı olarak açıldığını, ancak taşınmazın hangi amaçla ve kime tahsis edildiği hususunda davacı tarafça herhangi bir açıklama yapılmadığını, buna ilişkin belge de sunulmadığını, taşınmazın kamu hizmetine tahsisli olduğu…

  • Yargıtay · 1. Hukuk DairesiE. 2023/1479K. 2024/214114.03.2024

    Yargıtay 1. Hukuk Dairesi - E. 2023/1479, K. 2024/2141 (14.03.2024)

    …tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; eldeki davanın 06.08.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5793 sayılı Kanun’un 45 inci maddesi ile 5366 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesine eklenen hükmüne dayalı olarak açıldığını, ancak taşınmazın hangi amaçla ve kime tahsis edildiği hususunda davacı tarafça herhangi bir açıklama yapılmadığını, buna ilişkin belge de sunulmadığını, taşınmazın kamu hizmetine tahsisli olduğu…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 27.04.2008değişik5793 sayılı Kanun

    (Değişik fıkra: 27/4/2008-5793/45 md.)

  2. 16.05.2012ek6306 sayılı Kanun

    (Ek fıkra: 16/5/2012-6306/15 md.)

  3. 16.05.2012ek

    (Ek fıkra: 16/5/2012-6306/16 md.; Değişik fıkra: 3/11/2016-6754/48 md.)

  4. 02.07.2018değişik700 sayılı KHK

    2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 165 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Maliye Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

Kanun: 5366 sayılı Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması hakkında Kanun

Kabul tarihi: 16.06.2005

Resmî Gazete: 05.07.2005 / Sayı 25866

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması hakkında Kanun tüm maddeleri