5941 sayılı Çek Kanunu

Madde 3İbraz, ödeme, çekin karşılıksız olduğunun tespiti ve gecikme cezası

Yürürlükte · Son değişiklik: 15.07.2016

(1) Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.

(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.

(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;

a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,

1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,

2) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,

b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,

1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,

2) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını,

ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır.

(4) Hamilin talepte bulunması hâlinde, karşılıksızdır işlemi; çekin arka yüzüne tahsil için bankaya ibraz edildiği tarih, hesap durumu, bankanın yükümlülüğü çerçevesinde ödediği miktar ve ibraz eden gerçek kişinin adı ve soyadı yazılmak, bu kişinin tüzel kişi adına bedeli tahsil etmesi hâlinde bu husus belirtilmek ve bu kişi ile birlikte banka yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle yapılır. Banka tarafından ödenen miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan tutar açıkça belirtilir. Hamilin imzalamaktan kaçınması hâlinde, karşılıksızdır işlemi yapılmaz.

(5) Muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil, kısmî ödemenin hamil tarafından kabul edilmemesi hâlinde, ikinci fıkra hükmüne göre karşılıksızdır işlemi yapılır; ibraz tarihi ile ödememe nedeni çekin üzerine yazılır ve çek, üzerine imzası alınarak hamiline geri verilir; ön ve arka yüzünün fotokopisi banka tarafından saklanır. Çek hesabında hiç karşılığın bulunmaması ve hamilin sadece muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutarın ödenmesini talep etmesi hâlinde de bu fıkra hükmüne göre işlem yapılır.

(6) Muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil kısmî ödeme hâlinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir. Çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi, icra mahkemesine şikâyette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairesinin istemi hâlinde çekin aslı bu mercilere gönderilir.

(7) Banka;

a) Çekin karşılığının hesapta bulunmasına rağmen hamiline ödenmesinin geciktirilmesi,

b) Kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın hamile ödenmesinin geciktirilmesi,

hâllerinde, çek hamiline, her geçen gün için binde üç gecikme cezası öder. Bu hâllerde 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanmaz.

(8) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihinden önce ibraz edilen çekin karşılığının Türk Ticaret Kanununun 707 nci maddesi uyarınca kısmen veya tamamen ödenmemiş olması hâlinde, bu çekle ilgili olarak hukukî takip yapılamaz. İleri düzenleme tarihli çekle ilgili olarak hukukî takip yapılabilmesi için, çekin üzerindeki düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi ve karşılıksızdır işlemine tabi tutulması şarttır.

(9) (Ek: 31/1/2012-6273/2 md.) Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer.

(10) (Ek: 15/7/2016-6728/62 md.) Lehine karekodlu çek düzenlenen lehdar, teslim aldığı çeki Türk Ticaret Kanununun 780 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen sisteme kaydeder. Karekodlu çekin sisteme kaydedildiği tarihten sonra çek düzenleyen tüzel kişinin temsilcilerinde meydana gelen değişiklikler, çek hesabı sahibi tüzel kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından 5941 sayılı Kanun Madde 3 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Yargıtay · (Kapatılan)19. Hukuk DairesiE. 2011/10586K. 2012/389312.03.2012

    Yargıtay (Kapatılan)19. Hukuk Dairesi - E. 2011/10586, K. 2012/3893 (12.03.2012)

    …dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Dava, davacının hamili olduğu çekten dolayı 5941 sayılı Kanun'un 3. maddesinden kaynaklanan, bankanın sorumlu olduğu miktarın tahsili için yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı banka vekili, bankaya ibraz edilen çeklerdeki keşideci imzasının, hesap sahibinin imzasını tutmadığını…

  • Yargıtay · (Kapatılan)14. Ceza DairesiE. 2011/22035K. 2012/162114.02.2012

    Yargıtay (Kapatılan)14. Ceza Dairesi - E. 2011/22035, K. 2012/1621 (14.02.2012)

    …tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü: 03.02.2012 tarih ve 28193 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6273 sayılı “Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 6. maddesiyle 5941 sayılı Çek Kanununa eklenen geçici 3. maddenin 7. fıkrası uyarınca, aynı Kanunla değişik 5941 sayılı Çek Kanununa göre işlem yapılmak üzere, dava dosyasının hükmü veren Mahkemeye GÖNDERİLMESİ için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine, 14.02.2012 tarihinde karar…

  • Yargıtay · (Kapatılan)14. Ceza DairesiE. 2012/377K. 2012/92107.02.2012

    Yargıtay (Kapatılan)14. Ceza Dairesi - E. 2012/377, K. 2012/921 (07.02.2012)

    …tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü: 03.02.2012 tarih ve 28193 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6273 sayılı “Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 6. maddesiyle 5941 sayılı Çek Kanununa eklenen geçici 3. maddenin 7. fıkrası uyarınca, aynı Kanunla değişik 5941 sayılı Çek Kanununa göre işlem yapılmak üzere, dava dosyasının hükümleri veren Mahkemeye GÖNDERİLMESİ için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine, 07.02.2012 tarihinde karar…

  • Yargıtay · (Kapatılan)14. Ceza DairesiE. 2012/426K. 2012/106408.02.2012

    Yargıtay (Kapatılan)14. Ceza Dairesi - E. 2012/426, K. 2012/1064 (08.02.2012)

    …tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü: 03.02.2012 tarih ve 28193 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6273 sayılı “Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 6. maddesiyle 5941 sayılı Çek Kanununa eklenen geçici 3. maddenin 7. fıkrası uyarınca, aynı Kanunla değişik 5941 sayılı Çek Kanununa göre işlem yapılmak üzere, dava dosyasının hükümleri veren Mahkemeye GÖNDERİLMESİ için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine, 08.02.2012 tarihinde karar verildi. ...…

  • Yargıtay · (Kapatılan)14. Ceza DairesiE. 2011/20571K. 2012/138510.02.2012

    Yargıtay (Kapatılan)14. Ceza Dairesi - E. 2011/20571, K. 2012/1385 (10.02.2012)

    …tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü: 03.02.2012 tarih ve 28193 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6273 sayılı “Çek Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 6. maddesiyle 5941 sayılı Çek Kanununa eklenen geçici 3. maddenin 7. fıkrası uyarınca, aynı Kanunla değişik 5941 sayılı Çek Kanununa göre işlem yapılmak üzere, dava dosyasının hükümleri veren Mahkemeye GÖNDERİLMESİ için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine, 10.02.2012 tarihinde karar…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 31.01.2012değişik6273 sayılı Kanun

    31/1/2012 tarihli ve 6273 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, bu maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “altıyüz” ibareleri “bin” şeklinde değiştirilmiştir.

  2. 15.07.2016değişik6728 sayılı Kanun

    15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 62 nci maddesi ile bu fıkrada yer alan “Cumhuriyet Başsavcılığına talepte” ibaresi “icra mahkemesine şikâyette” şeklinde değiştirilmiştir.

Kanun: 5941 sayılı Çek Kanunu

Kabul tarihi: 14.12.2009

Resmî Gazete: 20.12.2009 / Sayı 27438

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Çek Kanunu tüm maddeleri