5941 sayılı Çek Kanunu

Madde 5Ceza sorumluluğu, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı

Yürürlükte · Son değişiklik: 26.07.2017

(1) (Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…) az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkeme tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır. Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflas Kanununun 347, 349, 350, 351, 352 ve 353 üncü maddelerinde düzenlenen yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesinde görülür.

(2) (Mülga: 31/1/2012-6273/3 md.; Yeniden düzenleme: 15/7/2016-6728/63 md.) Birinci fıkra hükmüne göre çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi, çek hesabı sahibidir. Çek hesabı sahibinin tüzel kişi olması hâlinde, bu tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organının üyesi, böyle bir belirleme yapılmamışsa yönetim organını oluşturan gerçek kişi veya kişiler, çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlüdür. Birinci fıkra uyarınca hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenler, yasaklılıkları süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamazlar. Ancak, hakkında yasaklama kararı verilenlerin mevcut organ üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam eder.

(3) Çek hesabı sahibi gerçek kişi, kendisi adına çek düzenlemek üzere bir başkasını temsilci veya vekil olarak tayin edemez. Gerçek kişinin temsilcisi veya vekili olarak çek düzenlenmesi hâlinde, bu çekten dolayı hukukî ve cezai sorumluluk çek hesabı sahibine aittir.

(4) (Mülga: 31/1/2012-6273/3 md.)

(5) Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı ile ilgili olarak, herhangi bir adres değişikliği bildiriminde bulunulmadığı sürece ilgilinin çek hesabı açtırırken bildirdiği adrese 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 35 inci maddesine göre derhal tebligat çıkarılır. Adresin bankaya yanlış bildirilmesi veya fiilen terkedilmiş olması hâlinde de, tebligat yapılmış sayılır.

(6) Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, elindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankalara iade etmekle yükümlüdür. Bu kişi adına yeni bir çek hesabı açılamaz.

(7) Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren on gün içinde, düzenlemiş bulunduğu ve henüz karşılığı tahsil edilmemiş olan çekleri, düzenleme tarihlerini, miktarlarını ve varsa lehtarlarını da göstermek suretiyle, muhatap bankaya liste hâlinde vermekle yükümlüdür.

(8) (Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararına ilişkin bilgiler, güvenli elektronik imza ile imzalandıktan sonra, Adalet Bakanlığı Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla MERSİS ile Risk Merkezine elektronik ortamda bildirilir. Hakkında çek hesabı açma yasağı kararı verilen kişiler, Risk Merkezi tarafından bankalara bildirilir. Bu bildirimler ile bankalara yapılacak duyurulara ilişkin esas ve usuller, Adalet Bakanlığının uygun görüşü alınarak Risk Merkezi tarafından belirlenir.

(9) (Mülga: 31/1/2012-6273/3 md.; Yeniden düzenleme: 15/7/2016-6728/63 md.) Karşılıksız kalan bir çekle ilgili olarak yapılan yargılama neticesinde mahkeme tarafından beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın düşmesi veya davanın reddine karar verilmesi hâlinde, aynı kararda, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının kaldırılmasına ilişkin kararların kesinleşmesi üzerine, bu kararlar, MERSİS ile Risk Merkezine sekizinci fıkradaki usullere göre bildirilir ve ilan olunur.

(10) (Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Birinci fıkrada tanımlanan suç nedeniyle, ön ödeme, uzlaşma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler uygulanmaz.

(11) (Mülga: 31/1/2012-6273/3 md.; Ek: 15/7/2016-6728/63 md.) Birinci fıkra uyarınca verilen adli para cezalarının ödenmemesi durumunda, bu ceza, 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 106 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan kamuya yararlı bir işte çalıştırma kararı verilmeksizin doğrudan hapis cezasına çevrilir.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından 5941 sayılı Kanun Madde 5 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Yargıtay · 19. Ceza DairesiE. 2019/938K. 2020/636110.06.2020

    Yargıtay 19. Ceza Dairesi - E. 2019/938, K. 2020/6361 (10.06.2020)

    19. Ceza Dairesi 2019/938 E. , 2020/6361 K. "İçtihat Metni" Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanıklar ... ve Yasin İletmiş'in, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. maddeleri gereğince 61.720,00 (2 kez) Türk Lirası, 43.720,00 Türk lirası adlî para cezaları ile cezalandırılmalarına dair Adana 1. İcra Ceza Mahkemesinin 12/12/2017 tarihli ve 2016/400 esas, 2017/854 sayılı kararı…

  • Yargıtay · 19. Ceza DairesiE. 2019/18956K. 2020/827024.06.2020

    Yargıtay 19. Ceza Dairesi - E. 2019/18956, K. 2020/8270 (24.06.2020)

    19. Ceza Dairesi 2019/18956 E. , 2020/8270 K. "İçtihat Metni" Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanık ...'ın 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. maddeleri gereğince 56.100,00 Türk Lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair Adana 2. İcra Ceza Mahkemesinin 22/05/2018 tarihli ve 2017/491 esas, 2018/554 sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının…

  • Yargıtay · 19. Ceza DairesiE. 2018/4527K. 2019/682108.04.2019

    Yargıtay 19. Ceza Dairesi - E. 2018/4527, K. 2019/6821 (08.04.2019)

    19. Ceza Dairesi 2018/4527 E. , 2019/6821 K. "İçtihat Metni" Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanık ...'ın 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 (3 kez) ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. (3 kez) maddeleri gereğince 158.590,00 Türk Lirası adlî para cezaları (3'er kez) ile cezalandırılmasına dair Adana 1. İcra Ceza Mahkemesinin 21/11/2017 tarihli ve 2017/547 esas, 2017/740 sayılı kararı…

  • Yargıtay · 12. Ceza DairesiE. 2012/2499K. 2012/327116.02.2012

    Yargıtay 12. Ceza Dairesi - E. 2012/2499, K. 2012/3271 (16.02.2012)

    …hüküm katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: 5237 sayılı TCK'nın 7. maddesi ile 3167 sayılı Kanun'da öngörülen suç tarihinden sonra 20/12/2009 tarihinde yürürlüğe giren 5941 sayılı Kanun'un 5, 3/8 ve geçici 1. maddeleri uyarınca, çekin, üzerinde yazılı keşide tarihinden önce ibraz edilmesi durumunda, ibraz işlemi geçersiz olup; üzerinde yazılı keşide tarihine göre yasal ibraz süresi içinde yeniden ibraz edilmemiş ve ibraz süresi de geçmiş olan…

  • Yargıtay · 19. Ceza DairesiE. 2018/3258K. 2019/682208.04.2019

    Yargıtay 19. Ceza Dairesi - E. 2018/3258, K. 2019/6822 (08.04.2019)

    19. Ceza Dairesi 2018/3258 E. , 2019/6822 K. "İçtihat Metni" Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanık ... Yapı Dek. Oto. Tah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. maddeleri gereğince 66.100,00 Türk Lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair Adana 1. İcra Ceza Mahkemesinin 24/10/2017 tarihli ve 2017/352 esas, 2017/666 sayılı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 17/04/2018…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 31.01.2012ek6273 sayılı Kanun

    Bu madde başlığı “Ceza sorumluluğu, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı” iken, 31/1/2012 tarihli ve 6273 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

  2. 31.01.2012mülga

    (Mülga: 31/1/2012-6273/3 md.; Yeniden düzenleme: 15/7/2016-6728/63 md.)

  3. 31.01.2012mülga

    (Mülga: 31/1/2012-6273/3 md.; Ek: 15/7/2016-6728/63 md.)

  4. 15.07.2016değişik6728 sayılı Kanun

    15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 63 üncü maddesi ile bu fıkrada yer alan “sorumluluk ile idarî yaptırım sorumluluğu” ibaresi “ve cezai sorumluluk” şeklinde değiştirilmiştir.

  5. 26.07.2017iptalE.2016/191 K.2017/131 sayılı Kanun

    Anayasa Mahkemesinin 26/7/2017 tarihli ve E.: 2016/191, K.: 2017/131 sayılı Kararı ile, bu fıkranın ikinci cümlesinde bulunan “çekin üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuna göre ticari işlerde temerrüt faizi oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile takip ve yargılama gideri toplamından” ibaresi iptal edilmiştir.

Kanun: 5941 sayılı Çek Kanunu

Kabul tarihi: 14.12.2009

Resmî Gazete: 20.12.2009 / Sayı 27438

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Çek Kanunu tüm maddeleri