657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

DMK Madde 104Mazeret izni

Yürürlükte · Son değişiklik: 22.04.2026

(Değişik: 13/2/2011 - 6111/106 md.)

A) Kadın memura; doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra onaltı hafta olmak üzere toplam yirmidört hafta süreyle analık izni verilir. Çoğul gebelik durumunda, doğum öncesi sekiz haftalık analık izni süresine iki hafta eklenir. Ancak beklenen doğum tarihinden sekiz hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, isteği hâlinde doğumdan önceki iki haftaya kadar kurumunda çalışabilir. Bu durumda, doğum öncesinde bu rapora dayanarak fiilen çalıştığı süreler doğum sonrası analık izni süresine eklenir. Doğumun erken gerçekleşmesi sebebiyle, doğum öncesi analık izninin kullanılamayan bölümü de doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir. (Ek cümle: 29/1/2016 - 6663/6 md.) Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda ise doğum tarihi ile analık izninin başlaması gereken tarih arasındaki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir. Doğumda veya doğum sonrasında analık izni kullanılırken annenin ölümü hâlinde, isteği üzerine memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilir. (Ek cümleler: 29/1/2016 - 6663/6 md.) Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta süre ile izin verilir. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır. (Ek cümle:22/4/2026-7578/2 md.) Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan memura çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir.

B) Memura, eşinin doğum yapması hâlinde, isteği üzerine on gün babalık izni; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde isteği üzerine yedi gün izin verilir.

C) (A) ve (B) fıkralarında belirtilen hâller dışında, merkezde atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam ve yurt dışında diplomatik misyon şefi tarafından, birim amirinin muvafakati ile bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde, mazeretleri sebebiyle memurlara on gün izin verilebilir. Zaruret hâlinde öğretmenler hariç olmak üzere, aynı usûlle on gün daha mazeret izni verilebilir. Bu takdirde, ikinci kez verilen bu izin, yıllık izinden düşülür.

D) Kadın memura, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitim tarihinden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda günde birbuçuk saat süt izni verilir. Süt izninin hangi saatler arasında ve günde kaç kez kullanılacağı hususunda, kadın memurun tercihi esastır.

E) (Ek: 20/2/2014 - 6525/7 md.) Memurlara; en az yüzde 70 oranında engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğunun (çocuğun evli olması durumunda eşinin de en az yüzde 70 oranında engelli olması kaydıyla) hastalanması hâlinde hastalık raporuna dayalı olarak ana veya babadan sadece biri tarafından kullanılması kaydıyla bir yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar mazeret izni verilir.

F) (Ek: 29/1/2016 - 6663/6 md.) Doğum sonrası analık izni süresi sonunda kadın memur, isteği hâlinde çocuğun hayatta olması kaydıyla analık izni bitiminde başlamak üzere ayrıca süt izni verilmeksizin birinci doğumda iki ay, ikinci doğumda dört ay, sonraki doğumlarda ise altı ay süreyle günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilir. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan sonraki on iki ay içinde çocuğun engellilik durumunun tespiti hâllerinde bu süreler on iki ay olarak uygulanır. Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi hâlinde memur olan eşleri de, istekleri üzerine (A) fıkrası uyarınca verilen sekiz haftalık iznin bitiminden itibaren bu haktan aynı esaslar çerçevesinde yararlanır. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenir.

G) Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından DMK Madde 104 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Danıştay · DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUE. 2023/1305K. 2024/310102.12.2024

    Danıştay DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU - E. 2023/1305, K. 2024/3101 (02.12.2024)

    …ilişkin işlemde de hukuka uygunluk görülmediği, Genelge'ye istinaden mazeret izni vermeye yetkili amirlerin bu yetkilerini alt kadrolara devretmesine (işletme müdürüne yetki verilmesine) ilişkin işlem yönünden, 657 sayılı Kanun'un 104. maddesinin (C) fıkrasında, mazeret izninin merkezde atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam ve yurt dışında diplomatik misyon şefi tarafından, birim amirinin muvafakati ile verileceğinin düzenlendiği, bu durumda, 2014/4 sayılı Genelge'de mazeret…

  • Danıştay · Danıştay 8. Daire BaşkanlığıE. 2022/2832K. 2024/75421.02.2024

    Danıştay 8. Daire Başkanlığı - E. 2022/2832, K. 2024/754 (21.02.2024)

    …ise ilişiği kesildikten sonra 13/04/2020 tarihli kayıt dondurma dilekçesi verdiği; yine Yükseköğretim Kurulu’nun 01/02/2013 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan 2013.01.135 sayılı kararın (ç) bendinde geçen “657 sayılı Kanun'un 104. ve 105. maddelerinde belirtilen mazeret ve hastalık izinleri ile aynı Kanun uyarınca kadın memura doğum yapması halinde verilen ücretsiz izinler ile muvazzaf askerlikte geçen sürelerin lisansüstü eğitimi azami bitirme sürelerine eklenmesine” yönündeki…

  • Danıştay · Danıştay 8. Daire BaşkanlığıE. 2022/7110K. 2024/406603.07.2024

    Danıştay 8. Daire Başkanlığı - E. 2022/7110, K. 2024/4066 (03.07.2024)

    …kamu görevlilerinin bu statüsünden kaynaklanan tüm haklarını (sosyal hakları, derece, terfi, intibak, izin vs. hakları) kapsadığı ifade ettiği, bu nedenle döner sermayeye dayalı ek ödemenin özlük hakkı olduğu, 657 sayılı Kanun'un 104/G maddesinin uygulanabilirliği olmadığı, 657 sayılı Kanun'un 104/G maddesinde yalnızca yıllık izin ve mazeret izinlerine yer verilmişken Yönetmelik hükmüyle hastalık izinlerinin de bu kapsama dahil edildiği, hastalık iznini kullanan kamu görevlilerine ek…

  • Danıştay · Danıştay 8. Daire BaşkanlığıE. 2022/6605K. 2024/406403.07.2024

    Danıştay 8. Daire Başkanlığı - E. 2022/6605, K. 2024/4064 (03.07.2024)

    …kullanırlar. Bunların diğer izinleri ile Yükseköğretim üst kuruluşları personelinin ve yükseköğretim kurumları memurlarının izin işleri 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre yürütülür." hükmü; 657 sayılı Kanun'un "Mazeret izni" başlıklı 104. maddesinin G bendinde ise; "Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz." hükmü ,"Hastalık ve refakat izni" başlıklı 105. maddesinde; "Memura, aylık ve özlük hakları…

  • Danıştay · DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUE. 2024/486K. 2024/282514.11.2024

    Danıştay DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU - E. 2024/486, K. 2024/2825 (14.11.2024)

    …bu sürelerin azami öğrenim süresinin hesaplanmasında dikkate alınmadığı yönündeki iddiasının değerlendirilmesi gerektiği, Yükseköğretim Genel Kurulunun 01/02/2013 tarih ve 2013.01.135 sayılı kararının (ç) bendinde, ''657 sayılı Kanunun 104 ve 105. maddelerinde belirtilen mazeret ve hastalık izinleri ile aynı kanun uyarınca kadın memura doğum yapması halinde verilen ücretsiz izinler ile muvazzaf askerlikte geçen sürelerin lisansüstü eğitimi azami bitirme sürelerine eklenmesine'' karar…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 13.02.2011değişik6111 sayılı Kanun

    13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 107 nci maddesiyle bu madde başlığı “Hastalık izni:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

  2. 11.10.2011ek666 sayılı KHK

    11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK’nın 5 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “sırasında” ibaresinden sonra gelmek üzere “fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç” ibaresi eklenmiştir.

  3. 20.02.2014ek6525 sayılı Kanun

    20/2/2014 tarihli ve 6525 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu maddeye (E) fıkrası eklenmiş, mevcut (E) fıkrası (F) olarak teselsül ettirilmiştir.

  4. 29.01.2016ek6663 sayılı Kanun

    29/1/2016 tarihli ve 6663 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu maddeye (E) fıkrasından sonra gelmek üzere (F) fıkrası eklenmiş, mevcut (F) fıkrası (G) fıkrası olarak teselsül ettirilmiştir.

  5. 22.04.2026değişik7578 sayılı Kanun

    22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “doğumdan sonra sekiz” ibaresi “doğumdan sonra onaltı” şeklinde, “toplam onaltı” ibaresi “toplam yirmidört” şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan “üç” ibaresi “iki” şeklinde değiştirilmiştir.

    Resmî Gazete 01.05.2026

Kanun: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu

Kabul tarihi: 14.07.1965

Resmî Gazete: 23.07.1965 / Sayı 12056

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Devlet Memurları Kanunu tüm maddeleri