5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

FSEK Madde 41Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar

Yürürlükte · Son değişiklik: 02.07.2018

(Değişik: 3/3/2004-5101/11 md.)

Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar.

Eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanan ve/veya ileten umuma açık mahaller; mahallin bulunduğu bölgenin özelliği, mahallin nitelik ve niceliği, fikrî mülkiyete konu eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların mahalde sunulan ürün veya hizmetin ayrılmaz bir parçası ve ürün veya hizmete katkısı olup olmadığı ve benzeri hususlar dikkate alınmak suretiyle sınıflandırılır veya sınıflandırma dışı bırakılır.

Faaliyet gösterdikleri sektörlerde; eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanımından ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile umuma açık mahaller arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılabilecek müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır.

Tarifelere ilişkin sözleşmelerde takvim yılı esas alınır ve bu tarifeler takvim yılı başından itibaren geçerli olur.

Bu madde hükümlerinin uygulanmasını teminen:

1. Meslek birlikleri temsil ettikleri eser, icra, fonogram ve yapımlar ile üyelerine ilişkin bilgileri, Bakanlığa bildirmek zorundadırlar. Bu bildirimler her üç ayda bir güncellenir ve Bakanlıkça oluşturulan ortak bir veri tabanı üzerinden ilgili taraflara açılır.

2. Eser sahipleri alanında kurulmuş meslek birlikleri veya bağlantılı hak sahipleri alanında kurulmuş meslek birlikleri veya aynı sektörlerde faaliyet gösteren meslek birlikleri, biraraya gelerek protokole bağlamak suretiyle ortak tarifeler belirleyebilirler. Ortak tarifeler protokole taraf meslek birlikleri açısından bağlayıcıdır.

Meslek birlikleri, tarifeler veya ortak tarifeleri her takvim yılının dokuzuncu ayında kullanıcıları temsil eden ve kanunla kurulmuş kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile Bakanlığa bildirirler ve kamuoyuna duyururlar. Umuma açık mahaller, müzakere ve sözleşme yapılmasına ilişkin verecekleri bağlayıcı nitelikteki yetki belgeleri ile üye oldukları meslek kuruluşları aracılığıyla da tarifeleri veya ortak tarifeleri müzakere edebilir ve sözleşme yapabilirler. Ancak, tarifelerin götürü usulde tespit edilmesi halinde umuma açık mahaller sadece meslek kuruluşları aracılığı ile müzakere edebilir ve sözleşme yapabilirler.

Onuncu ayda umuma açık mahaller veya meslek kuruluşları ile meslek birlikleri arasında tarifeler veya ortak tarifeler üzerinde uzlaşma sağlanamaması ve sözleşme yapılamaması halinde, en geç bu ayın sonuna kadar, meslek birlikleri ve/veya meslek kuruluşları tarafından bu tarifelerin Bakanlıkça oluşturulacak uzlaştırma komisyonunda müzakere edilmesi talep edilebilir.

Uzlaştırma komisyonu, taraflardan birinin talebi ve Bakanlığın uygun görmesi halinde, tarifeleri müzakere etmek üzere, Bakanlık tarafından talep tarihinden itibaren onbeş gün içinde oluşturulur. Komisyon Bakanlıktan bir, Rekabet Kurumundan iki temsilci ve ilgili meslek birlikleri ile kullanıcıları temsil eden meslek kuruluşlarının birer temsilcisinden oluşur. Bakanlık temsilcisi aynı zamanda komisyon başkanıdır. Aynı usulle, komisyon üye sayısı kadar yedek üye seçilir. Komisyonun sekretarya hizmetleri Bakanlık ilgili birimi tarafından yürütülür.

Komisyon, oluşturulduğu tarihten itibaren onbeş gün içinde, raporunu hazırlayarak, Bakanlığa ve taraflara bildirir. Umuma açık mahaller ve meslek birlikleri, Komisyon raporunun açıklandığı tarihten itibaren onbeş gün içinde, meslek birliklerinin açıklamış oldukları tarifeleri veya müzakereler neticesinde mutabakata vardıkları tarifeleri sözleşmeye bağlayabilirler.

Meslek birliklerince belirlenen tarife veya ortak tarifeler üzerinden sözleşmenin yapılmaması halinde, taraflar yargı yoluna başvurabilirler. Yargılama sürecinde, bir önceki yıl sözleşme yapmış olan mahaller, ilgili meslek birlikleri aksini bildirmedikçe, dava konusu tarifenin 1/4'ünü dava sonuçlanıncaya kadar her üç ayda bir meslek birlikleri adına açılmış banka hesabına yatırmak suretiyle eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanabilir ve/veya iletebilirler. Bir önceki yıl sözleşme yapmamış umuma açık mahaller ile ilk defa sözleşme yapacak umuma açık mahallerin bu fıkrada öngörüldüğü şekilde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanabilmeleri ve/veya iletebilmeleri ise ilgili meslek birliklerinin iznine bağlıdır. Dava sonuçlanıncaya kadar bu şekilde ödenen miktar, mahkeme kararıyla tespit edilen tarife bedelinden mahsup edilir.

Tarifelerin tespit edilmesinde ve uzlaşmazlıkların hallinde, bu Kanunun 42/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan, tarife tespitine ilişkin esaslar dikkate alınır.

Mahallerde kullanılan ve/veya iletimi yapılan eser, icra, fonogram, yapım ve yayınlar üzerinde hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişiler, bunların kullanımına ve/veya iletimine ilişkin ödemelerin yapılmasını (…) yetki verdikleri meslek birlikleri aracılığı ile talep edebilirler. Sinema eserleri bakımından bu fıkranın uygulanması zorunlu değildir.

Sınıflandırma, uzlaştırma komisyonuna başvuru halinde Bakanlıkça alınacak ücretler ve uzlaştırma komisyonunun çalışması ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından FSEK Madde 41 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Yargıtay · 11. Hukuk DairesiE. 2013/15563K. 2014/257414.02.2014

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi - E. 2013/15563, K. 2014/2574 (14.02.2014)

    …Ayrıca, dava konusu eylem musiki eserlerinin yer aldığı fonogramın ... radyo kanalında yapılan yayınının davalıya ait umuma açık işyerinde (mağaza) dinlettirilmesi suretiyle gerçekleştirilmiştir. Bu durumda, 5846 sayılı FSEK 41, 43, 80 ve Komşu Haklar Yönetmeliği'nin 12/(c) maddeleri uyarınca dava konusu fonograma icraları tespit edilen musiki eserlerinin radyo yayınından istifade suretiyle dolaylı temsili söz konusudur. Bu nedenle, mahkemenin dava konusu olayda umuma iletim…

  • Yargıtay · 11. Hukuk DairesiE. 2014/119K. 2014/748316.04.2014

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi - E. 2014/119, K. 2014/7483 (16.04.2014)

    …tecavüzün men'ine, FSEK'nın 68. maddesine göre artık taraflar arasında farazi sözleşme kurulduğundan sair taleplerinin reddine karar verilmiştir. Kararı, davalı Serdar Aker ve diğer davalı vekili temyiz etmiştir. 1- 5846 Sayılı FSEK'nın 41. vd maddeleri uyarınca Meslek Birlikleri, üyeleri ile bu Kanun'un 52. maddesine uygun bir şekilde yaptıkları mali hakları kullanma yetkisinin devri sözleşmesine dayalı olarak, üyelerinin bu Kanun'la tanınmış haklarının takibine yetkilidirler. Bu hususta…

  • Yargıtay · 11. Hukuk DairesiE. 2011/14698K. 2013/36810.01.2013

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi - E. 2011/14698, K. 2013/368 (10.01.2013)

    …alanda faaliyet gösterirler….” denilmektedir. Bu hükümden de anlaşılacağı üzere, meslek birlikleri FSEK’nin 52. maddesine uygun şekilde sözleşme yaparak üyelerinin mali haklarını takipte yetkili kılınmıştır. Gerek 5846 sayılı FSEK’nin 41. ve 52. maddeleri gerekse bu hususta yayınlanan yönetmelik ve tüzük hükümleri uyarınca ilgili alandaki meslek birliği üyelerinden yetki belgesi almakla, bu belgede belirtilen eserlerle ilgili mali hak takibine yetkili olduklarından, şayet eser sahibinin…

  • Yargıtay · 19. Ceza DairesiE. 2015/11142K. 2015/936828.12.2015

    Yargıtay 19. Ceza Dairesi - E. 2015/11142, K. 2015/9368 (28.12.2015)

    …veya yapımların bulunması durumunda; yayın kuruluşuyla birlikte eser sahibinin (FSEK md. 24); icracı sanatçıların (md. 80/I, 1, A, 2.) ve yapımcıların da (md. 80/I, 1, B., 80/I, 2.) temsil hakkı gündeme gelecektir. FSEK’in 41/1. maddesinde “Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 03.03.2004değişik5101 sayılı Kanun

    3/3/2004 tarihli ve 5101 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle bu madde başlığı “4. İşaret, ses ve/veya görüntü taşıyıcılarının umuma açık yerlerde kullanılması:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

  2. 02.07.2018değişik700 sayılı KHK

    2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 24 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Kültür Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik” şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan “Bakanlıkça hazırlanan tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.

Kanun: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

Kabul tarihi: 05.12.1951

Resmî Gazete: 13.12.1951 / Sayı 7981

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu tüm maddeleri