6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

HMK Madde 222Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması

Yürürlükte · Son değişiklik: 22.07.2020

(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.

Bu maddeye atıf yapan kararlar

670.000'i aşkın Yargıtay ve Danıştay kararı arasından HMK Madde 222 hükmüne atıf yapan örnekler.

  • Yargıtay · 15. Hukuk DairesiE. 2013/2463K. 2014/183918.03.2014

    Yargıtay 15. Hukuk Dairesi - E. 2013/2463, K. 2014/1839 (18.03.2014)

    …aksi ispat edilememiş, davacı vekili 22.11.2012 havale tarihli dilekçesi ile diğer delillere dayanmaktan vazgeçerek 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 83/2. ve dilekçenin verildiği tarihte yürürlükte bulunan 6100 Sayılı HMK’nın 222/5. maddeleri gereğince münhasıran davalının ticari defterlerindeki kayıtlara dayanmıştır. 6100 Sayılı HMK’nın 222/5. maddesinde de, taraflardan biri tacir olmasa dahi tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak,…

  • Yargıtay · 6. Hukuk DairesiE. 2021/3826K. 2022/173129.03.2022

    Yargıtay 6. Hukuk Dairesi - E. 2021/3826, K. 2022/1731 (29.03.2022)

    …birbirini tutmadığını aradaki farkın ise yansıtma faturalardan kaynaklandığı, davacının ticari defterine yansıtma faturaları kaydetmediğini, davalı tarafın ise defterine kaydettiği tespit edilmiştir. Bu durumda 6100 sayılı HMK'nın 222/3. maddesi gereğince davalının HMK'nın 222/3. maddesindeki şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defter kayıtları, davacı defterlerindeki kayıtlara aykırı olduğundan defterlerinin tek başına davalı lehine kesin delil olarak kabul edilmesi mümkün değildir.…

  • Yargıtay · 11. Hukuk DairesiE. 2015/10262K. 2016/487502.05.2016

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi - E. 2015/10262, K. 2016/4875 (02.05.2016)

    …aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Dava, bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup davacı 6100 sayılı HMK'nın 222/5. maddesi uyarınca davalı şirket defterlerindeki kayıtlara dayanmıştır. Mahkemece, davalı şirkete meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen defterlerin ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de, gönderilen davetiyede 2011 yılına ait…

  • Yargıtay · 23. Hukuk DairesiE. 2013/4530K. 2013/520609.09.2013

    Yargıtay 23. Hukuk Dairesi - E. 2013/4530, K. 2013/5206 (09.09.2013)

    …ile davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafın dava dilekçesinde açıkça davalı kooperatifin defterleri ve ilgili belgelerine dayanmış olmasına rağmen kooperatif kayıtları incelenmeden karar verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 222/.... maddesinde "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükmü…

  • Yargıtay · (Kapatılan)19. Hukuk DairesiE. 2012/9592K. 2012/1594005.11.2012

    Yargıtay (Kapatılan)19. Hukuk Dairesi - E. 2012/9592, K. 2012/15940 (05.11.2012)

    …devamına, asıl alacak üzerinden hesaplanacak %40 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 6100 sayılı HMK'un 222/5 maddesi uyarınca; dava açıldığında, davanın taraflarından biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir, ancak karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını…

Kararların tam metni ve benzer kararlar için ücretsiz arayın

Değişiklik Geçmişi

  1. 22.07.2020değişik7251 sayılı Kanun

    22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiştir.

Kanun: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Kabul tarihi: 12.01.2011

Resmî Gazete: 04.02.2011 / Sayı 27836

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Metin mevzuat.gov.tr'deki güncel (işlenmiş) metinden alınır ve düzenli olarak güncellenir. Resmî metin için Resmî Gazete esas alınır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu tüm maddeleri